Przedmiotem mojego wystąpienia będą strategie interpretacyjne zastosowane przez Mariana Zdziechowskiego wobec literatury okresu romantyzmu (Mickiewicz, Krasiński, Słowacki, Towiański), w pierwszym okresie jego twórczej działalności, trwającym do roku 1918. Szczególnie będzie mnie interesował sposób, w jaki wydobywa on z ich twórczości wątki religijne, których poszukuje zarówno w poezji, dramacie, jak i w pozycjach nieprzynależących tradycyjnie do literatury pięknej (pisma religijne Towiańskiego i towiańczyków, wykłady Mickiewicza w Collège de France).

            Jego sposób odczytywania tradycji romantycznej zmienia się wraz z upływem lat pod wyraźnym wpływem zachodnioeuropejskich i rosyjskich myślicieli religijnych. Nie do przecenienia jest tutaj także wpływ różnych nurtów modernizatorskich w katolicyzmie. W kolejnych pracach Zdziechowskiego pojawiają się zabiegi interpretacyjne, która pozwalają mu uznać polskich romantyków za protoplastów współczesnego autorowi ruchu odnowy religijnej.

            W moim referacie postaram się prześledzić proces stopniowego nadawania romantycznej myśli religijnej charakteru modernizatorskiego czy wręcz modernistycznego. Omówię założenia, na których interpretacja Zdziechowskiego się opiera, i konsekwencje przyjęcia przez niego takiego odczytania tego istotnego okresu w historii polskiej kultury.

            Mój wywód zostanie przeprowadzony zarówno w oparciu o druki zwarte, jak i rozproszone w różnych czasopismach artykuły Mariana Zdziechowskiego. Moją propozycję konfrontował będę także z wcześniejszymi interpretacjami pojawiającymi się w literaturze przedmiotu (Barbaszyński, Burzacka, Krasiński, Miłosz, Opacki, Skoczyński, itd.).