Przedmiotem referatu będzie próba wypunktowania i opisu najważniejszych elementów Norwidowskiej filozofii, której fundamentem w mojej opinii jest chrześcijański dogmat o Wcieleniu. Odwołując się do nauczania Ojców Kościoła (św. Atanazego Wielkiego, św. Augustyna i św. Ambrożego), pokażę te elementy dogmatyki, które znajdują oddźwięk w twórczości autora Promethidiona.

Dla Norwida Wcielenie jest początkiem zupełnie nowego myślenia nie tylko o relacji człowieka z transcendencją, ale również wstępem do zredefiniowania życia społecznego, kultury i historii. Czytając Norwidowskie traktaty, takie jak Promethidion, Rzecz o Wolności Słowa czy Zmartwychwstanie Historyczne, nietrudno zauważyć, że dla autora theos i ethos są nierozłączne – prawo boskie jest fundamentem prawa społecznego. Refleksja nad filozofią Wcielenia staje się więc podróżą przez teologię ku nowej filozofii i socjologii. Najbardziej wyrazistą manifestacją tych relacji jest poetycki traktat Rzecz o Wolności Słowa, w którym zaczynając od analizy pierwszych słów Ewangelii św. Jana, poprzez rozróżnienie Słowa i Litery, poeta postanawia poddać głębokiej krytycznej analizie kształt kultury narodowej i polskiego życia społecznego.

Referat jest częścią planowanej rozprawy doktorskiej i jako taki ma charakter propedeutyczny. Stanowi bowiem próbę wprowadzenia do całościowego ujęcia myśli Norwidowskiej. Poprzez analizę Rzeczy o Wolności Słowa, poematu Ruiny i wybranych wierszy z tomu Vade-mecum postaram się zsyntetyzować i opisać najważniejsze założenia filozofii autora Assunty. Jest to propozycja nowej refleksji nad spuścizną intelektualną Norwida oraz, być może, wstęp do badań nad tymi elementami jego twórczości, które jak dotąd nie zostały opisane bądź nawet zauważone.