Celem mojego wystąpienia będzie próba ukazania myśli filozoficznej Henryka Rzewuskiego jako pełnoprawnej filozofii dziejów. W swoich badaniach dotyczących polskiej historiozofii uznałem wspomnianego filozofa za twórcę filozofii dziejów, która spełnia wszystkie warunki, aby można ją było za taką uznać. Ilość polemik, jakie z tego powodu musiałem odbyć z badaczami zaznajomionymi z problematyką historiozoficzną (zwłaszcza tą polskich autorów) sprawia jednak, że chciałbym swój pogląd głębiej uzasadnić w wystąpieniu konferencyjnym.

Do głównych punktów mojego referatu należeć będą:

1.      Ukazanie, że filozofia Rzewuskiego spełnia wszystkie warunki pozwalające zaklasyfikować ją jako filozofię dziejów (tj. wskazuje uniwersalny podmiot dziejów, linearny proces dziejowy, oraz nade wszystko ukazuje, że dzieje posiadają pewien sens).

2.      Ukazanie, że jest to historiozofia odstająca od głównych nurtów tej epoki (zwłaszcza przez swój katastrofizm, tak dalece odstający od romantycznego optymizmu towarzyszącego spojrzeniu na dzieje ludzkie).

3.      Próba nakreślenia relacji, w jakich pozostają poglądy autora z innymi historiozofiami epoki (mniej nawiązań do filozofii narodowej, więcej do mesjanizmu, zwłaszcza w kontekście osobistych kontaktów Rzewuskiego i Mickiewicza).