Stopniowa publikacja pism Augusta Cieszkowskiego, zwłaszcza Ojcze nasz, ożywiła dyskusje nad specyfiką jego dokonania. O ile w międzywojniu dyskutowano  zwłaszcza kwestię ideowego przesłania tego piśmiennictwa, a więc ortodoksji lub heterodoksji katolickiej, to po II wojnie światowej zainteresowano się bardziej Cieszkowskim jako filozofem, zwłaszcza w kręgach marksistowskich, widząc w jego Philosophie der Tat pośredni element w procesie konstytuowaniu się marksizmu. W tym kontekście, pod niewątpliwym wpływem dominujących tendencji w socjologii wiedzy, w tzw. warszawskiej szkole historyków idei potraktowano dokonanie Cieszkowskiego jako przejaw ideologii. Współcześnie podkreśla się coraz bardziej swoistość dokonania Cieszkowskiego, traktując je jako przejaw filozofii religijnej. Podkreśla się też złożony charakter piśmiennictwa Cieszkowskiego, w którym istotną role odgrywają wątki pozafilozoficzne, w dużej mierze pojęte autonomicznie  (np. społeczno-polityczne, ekonomiczne). Zwraca się również uwagę na specyfikę jego kultury religijnej, stawiając na nowo pytanie o jej miejsce w twórczości polskiego romantyka, jak też o jej specyfikę katolicką. Równocześnie w badaniach poszczególnych okresów w dziejach kultury europejskiej coraz bardziej podkreśla się ich złożony charakter, np. w aspekcie ideowym, regionalnym, co nakazuje traktować je jako kolejne formacje kulturowo-społeczne. Ten złożony kontekst interpretacyjny pozwala zapytać o prawomocność kategorializacji dokonania Cieszkowskiego także jako przejawu katolickiej nauki społecznej, jako dyscypliny/programu badawczego interdyscyplinarnie zespalającego autonomicznie pojęte podejście filozoficzne, socjologiczne, ekonomiczne i teologiczne.